De meeste mensen denken bij de Tweede Wereldoorlog aan soldaten, tanks en gevechten. Maar voor honderdduizenden burgers zag de oorlog er heel anders uit.

Zij moesten hun huis verlaten.

Soms kregen gezinnen slechts enkele minuten om hun spullen te pakken. Zij wisten niet waar zij naartoe gingen, hoe lang zij weg zouden blijven of zelfs óf zij ooit nog zouden terugkeren.

Juist dat verhaal brengt Esther van Zonsbeek tijdens Camp Liberty onder de aandacht.

Een persoonlijke motivatie

Esthers interesse in de Tweede Wereldoorlog begon al op jonge leeftijd.

Beide grootvaders waren actief in het verzet. Haar grootvader van vaderszijde werd na de bevrijding commandant van de Stoottroepen en raakte in 1945 tijdens een gevecht gewond door vijandelijk vuur. Aan die verwonding hield hij de rest van zijn leven lichamelijke klachten over.

Ook haar grootouders van moederszijde speelden een bijzondere rol tijdens de oorlog. Zij boden onderdak aan verzetsstrijders, een Joods gezin en mensen die zich verborgen hielden om te voorkomen dat zij gedwongen in Duitsland moesten werken.

Toch werd er thuis nauwelijks over de oorlog gesproken.

Pas jaren later, door een gebeurtenis op school en de verhalen die haar grootmoeder toen vertelde, ontdekte Esther hoeveel persoonlijke geschiedenis verborgen was gebleven. Dat moment vormde het begin van een blijvende interesse in de Tweede Wereldoorlog en het belang van het doorgeven van deze verhalen.

Wat neemt u mee?

Tijdens Camp Liberty staat één vraag centraal:

Stel dat u vandaag uw huis moet verlaten. Wat neemt u mee?

Dat lijkt een eenvoudige vraag. Totdat u weet dat u slechts enkele minuten de tijd krijgt.

Tijdens haar interactieve display vertelt Esther hoe evacuaties tijdens de Tweede Wereldoorlog verliepen. Daarna mogen kinderen zelf ervaren hoe moeilijk zulke keuzes zijn.

Op tafels liggen tientallen authentieke voorwerpen uit de jaren veertig: speelgoed, boeken, kleding, dekens, voedsel, bonkaarten, huishoudelijke artikelen en persoonlijke bezittingen. In groepjes vullen de kinderen een koffer met de spullen waarvan zij denken dat die het belangrijkst zijn.

Wanneer de tijd om is, klinkt een fluitsignaal. De koffers gaan dicht. En het vertrek begint.

Daarna bespreekt Esther samen met de kinderen waarom zij juist voor die spullen hebben gekozen. Welke keuzes maakten zij? Wat bleek echt belangrijk? En wat hadden mensen tijdens de oorlog eigenlijk nodig om opnieuw te beginnen?

Geschiedenis die aanzet tot nadenken

Deze interactieve presentatie laat bezoekers ervaren dat oorlog veel verder gaat dan het front.

Evacuatie betekende afscheid nemen van huis, familie, zekerheid en vertrouwde omgeving. Voor veel gezinnen veranderde hun leven in enkele minuten.

Juist doordat kinderen zelf keuzes moeten maken, ontstaat een gesprek over vrijheid, veiligheid en verantwoordelijkheid. Thema’s die ook vandaag nog actueel zijn.

Met haar display laat Esther zien dat geschiedenis niet alleen verteld hoeft te worden.

Soms moet je haar zelf even ervaren.